Door Machiel Swillens
Het hek draait zoemend open. We rijden de oprijlaan op. Haar cello en mijn viool liggen op de achterbank. Achter de bomen staat groot en eenzaam het huis. Ons concert begint over een half uur.
Of ik de werken kon toelichten. Terwijl we het huis naderen, vertel ik haar wat ik erover las. En later aan de gasten. Het zijn er 11. Zij zitten rond een haardvuur, wij onder een schemerlamp bij het hoge raam, met daarachter het bos en de nacht.
“We spelen duetten van Reinhold Glière”, vertel ik. “Glière gaf Prokofjev zijn allereerste compositielessen. Ook later kruisten hun levenspaden. Parallelle levens, maar hoe verschillend. Glière maakte in de Sovjet-Unie deel uit van staatscommissies en officiële comités, werd benoemd tot doctor in de cultuurwetenschappen en werd 3 keer onderscheiden met de Stalinprijs.” (Ik zeg dat je dat niet aan de muziek kan horen, om de gasten gerust te stellen.)
“Prokofjev daarentegen had zwaar te lijden onder het repressieve sovjetsysteem. Zijn muziek zou ‘antidemocratisch’ zijn, verschillende van zijn werken werden verboden en zijn vrouw werd beschuldigd van spionage en werd opgepakt.
In het rustoord van de Vereniging van Sovjetcomponisten kruisten hun levens een laatste maal. Prokofjev stierf 3 jaar eerder dan zijn leraar, op dezelfde dag als Joseph Stalin.”
Dan spelen we, en daarna drinken we appelsap. “En toch hoorde ik in dat 1e duet iets duisters”, zegt de gastvrouw. Als ik even later de weg opdraai, sluit achter ons – zonder dat wij dat merken – zacht zoemend het hek.











Mooi Machiel, dat is nu juist ook het eeuwige raadsel, het lot van mensen en het noodlot. Onder druk van politieke systemen, maar ook onder de druk van de middelmaat. Maar zodra de staat zich dwingend met de kunsten gaat bemoeien en er een mening over heeft gaat het mis, denk aan de pieptoetkraak van Stef Bos. Dat is een teken dat we waakzaam moeten zijn en alert. Kijk naar het geweldige interview van Loek Grootjans in DWDD en hoe hij elke poging tot lacherigheid effectief pareert.
Het is een plezier om je blog te lezen, ga zo door!